Θέση: Στην ανάλυση παιχνιδιών δεν υφίσταται η έννοια του αλκοολισμού ή του «αλκοολικού», αλλά υπάρχει «ο Αλκοολικός» ως ρόλος σε ένα ορισμένο είδος παιχνιδιού. Αν η πρωτεύουσα κινητήρια δύναμη στην υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ είναι μια βιοχημική ή φυσιολογική ανωμαλία –και αυτό είναι ακόμη αμφιλεγόμενο– τότε η μελέτη της ανήκει στο πεδίο της εσωτερικής παθολογίας. Η ανάλυση παιχνιδιών ενδιαφέρεται για κάτι εντελώς διαφορετικό: τα είδη των κοινωνικών συναλλαγών που σχετίζονται με τέτοιου είδους καταχρήσεις. Εξού και το παιχνίδι «Αλκοολικός».
Στην πλήρως ανεπτυγμένη μορφή του είναι ένα παιχνίδι για πέντε παίκτες, αν και οι ρόλοι είναι δυνατόν να συμπτυχθούν, ώστε να ξεκινήσει και να λήξει ως παιχνίδι για δύο. Ο κεντρικός ρόλος είναι αυτός του Αλκοολικού –αυτός κάνει τη «μάνα» στο παιχνίδι– και παίζεται από τον Λευκό. Ο κύριος δευτεραγωνιστής παίζει τον ρόλο του Διώκτη (Persecutor) και είναι κατά κανόνα άτομο του αντίθετου φύλου, συνήθως η σύζυγος. Ο τρίτος ρόλος είναι του Σωτήρα (Rescuer), ο οποίος παίζεται συνήθως από ομόφυλο άτομο, συχνά τον αξιότιμο οικογενειακό γιατρό, που ενδιαφέρεται για τον ασθενή αλλά και για τα προβλήματα της χρήσης αλκοόλ. Στην κλασική περίπτωση, ο γιατρός σώζει επιτυχώς τον αλκοολικό από την έξη του. Μετά από εξάμηνη αποχή του Λευκού από το ποτό, αλληλοσυγχαίρονται. Την επόμενη μέρα ο Λευκός βρίσκεται σε ελεεινή κατάσταση, σωριασμένος στο πεζοδρόμιο.
Ο τέταρτος ρόλος είναι του Κορόιδου (Patsy) ή Αφελή (Dummy). Στη λογοτεχνία αυτό τον ρόλο έχει ο ιδιοκτήτης του ντελικατέσεν που πουλάει με πίστωση στον Λευκό, του προσφέρει ένα σάντουιτς βερεσέ και ίσως έναν καφέ, χωρίς ούτε να τον καταπιέσει ούτε να προσπαθήσει να τον σώσει. Στη ζωή αυτό τον ρόλο υποδύεται συχνότερα η μητέρα του Λευκού, η οποία του δίνει λεφτά και συχνά συμπάσχει μαζί του για τη σύζυγο που δεν τον καταλαβαίνει. Εδώ ο Λευκός καλείται να εξηγήσει με μια πιστευτή δικαιολογία γιατί χρειάζεται χρήματα, αναφέροντας ίσως κάποιο σχέδιο το οποίο κάνουν και οι δύο ότι πιστεύουν, αν και ξέρουν πού θα πάνε πραγματικά τα περισσότερα λεφτά. Ενίοτε το Κορόιδο μεταπίπτει σε έναν άλλο ρόλο, ο οποίος είναι βοηθητικός αλλά όχι αναγκαίος, αυτόν του Υποκινητή (Agitator), του «καλού παιδιού» που παρέχει προμήθειες χωρίς καν να του ζητηθούν: «Έλα να πιεις ένα ποτό μαζί μου (και θα πάρεις την κατρακύλα γρηγορότερα)».
Ο επικουρικός επαγγελματίας σε όλα τα παιχνίδια κατανάλωσης αλκοόλ είναι ο μπάρμαν ή ο υπάλληλος της κάβας. Στο παιχνίδι του «Αλκοολικού» παίζει τον πέμπτο ρόλο, τον Προμηθευτή (Connection) –την άμεση πηγή προμήθειας– ο οποίος επίσης καταλαβαίνει τη γλώσσα των αλκοολικών και, κατά μια έννοια, αποτελεί το σημαντικότερο άτομο στη ζωή κάθε εθισμένου. Η διαφορά μεταξύ του Προμηθευτή και των άλλων παικτών είναι η διαφορά μεταξύ επαγγελματιών και ερασιτεχνών σε οποιοδήποτε παιχνίδι: ο επαγγελματίας ξέρει πότε να σταματήσει. Από ένα σημείο και μετά, ο καλός μπάρμαν αρνείται να σερβίρει τον Αλκοολικό, ο οποίος μένει τότε χωρίς προμήθειες, εκτός και αν καταφέρει να εντοπίσει έναν πιο υποχωρητικό Προμηθευτή.
Στα αρχικά στάδια του «Αλκοολικού», ενδέχεται να παίζει η σύζυγος και τους τρεις δεύτερους ρόλους: τη νύχτα το Κορόιδο, γδύνοντάς τον, φτιάχνοντάς του καφέ και αφήνοντάς τον να τη χτυπήσει· το πρωί τον Διώκτη, κατσαδιάζοντάς τον για τα βλαβερά του καμώματα· και το βράδυ τον Σωτήρα, ικετεύοντάς τον να αλλάξει. Στα μεταγενέστερα στάδια, ενίοτε εξαιτίας οργανικής επιδείνωσης, ο Αλκοολικός ξεφορτώνεται τον Διώκτη και τον Σωτήρα, αλλά τους ανέχεται αν είναι διατεθειμένοι να λειτουργήσουν ταυτόχρονα ως πηγές προμήθειας. Ο Λευκός θα πάει ακόμα και στον Ιεραποστολικό Οίκο της Εκκλησίας[14] και θα αφήσει να τον σώσουν, αν είναι να εξασφαλίσει ένα δωρεάν γεύμα, ή θα ανεχτεί ένα κατσάδιασμα, ερασιτεχνικό ή επαγγελματικό, υπό τον όρο ότι θα ακολουθήσει ελεημοσύνη.
Η παρούσα εμπειρία δείχνει ότι η Απολαβή στον «Αλκοολικό» (όπως είναι χαρακτηριστικό στα παιχνίδια γενικά) προέρχεται από το στοιχείο στο οποίο δίνουν τη λιγότερη προσοχή οι περισσότεροι ερευνητές. Στην ανάλυση του παρόντος παιχνιδιού η κατανάλωση αυτή καθαυτήν είναι μόνο μια δευτερεύουσα ευχαρίστηση με επιπρόσθετα οφέλη, είναι η διαδικασία που οδηγεί στην πραγματική κορύφωση, η οποία είναι τα συμπτώματα μετά τη μέθη. Το ίδιο συμβαίνει στο παιχνίδι του Ατζαμή: οι ζημιές, που κυρίως τραβάνε την προσοχή, δεν είναι παρά ένας ευχάριστος τρόπος για τον Λευκό να φτάσει στο επίμαχο σημείο, το οποίο είναι η εξασφάλιση της συγχώρεσης από τον Μαύρο.
Για τον Αλκοολικό, επιπτώσεις της μέθης δεν είναι τόσο το φυσικό άλγος όσο το ψυχολογικό μαρτύριο. Τα δύο αγαπημένα πάρεργα των ανθρώπων που πίνουν είναι το «Μαρτίνι» (πόσα ποτά και τι περιείχαν) και το «Επόμενο Πρωί» (Κάτσε να σου πω τι έπαθα εγώ μετά το μεθύσι). Το «Μαρτίνι» παίζεται κατά κύριο λόγο από άτομα που πίνουν με μέτρο, κυρίως σε κοινωνικές εκδηλώσεις ή με παρέα, ενώ πολλοί αλκοολικοί προτιμούν να παίζουν ένα σκληρό ψυχολογικό «Επόμενο Πρωί». Οι οργανώσεις όπως οι Αλκοολικοί Ανώνυμοι τους προσφέρουν αμέτρητες ευκαιρίες γι’ αυτό.
Όποτε ένας ασθενής επισκεπτόταν τον ψυχίατρό του ύστερα από ένα επεισόδιο άμετρης κατανάλωσης αλκοόλ, αποκαλούσε ο ίδιος τον εαυτό με ένα σωρό υβριστικούς χαρακτηρισμούς και ο ψυχίατρος δεν έλεγε τίποτα. Αργότερα ο Λευκός, διηγούμενος αυτές τις επισκέψεις σε μια θεραπευτική ομάδα, είπε με αυτάρεσκη ικανοποίηση πως ο ψυχίατρος του είχε απευθύνει όλες αυτές τις βρισιές. Αυτό που θέλουν πολλοί αλκοολικοί να συζητήσουν στο θεραπευτικό πλαίσιο δεν είναι η από μέρους τους κατανάλωση αλκοόλ, την οποία όπως φαίνεται αναφέρουν περισσότερο για να κάνουν το χατίρι στους Διώκτες τους, αλλά τα κατοπινά τους βάσανα. Ο συναλλακτικός σκοπός του ποτού, πέρα από τις προσωπικές απολαύσεις που προσφέρει στον πότη, είναι να στήσει μια κατάσταση όπου το Παιδί θα επιπληχτεί αυστηρά, όχι μόνο από τον εσωτερικό Γονέα αλλά και από οποιαδήποτε εξωτερικά γονικά πρόσωπα ενδιαφέρονται αρκετά για να του κάνουν τη χάρη. Συνεπώς η θεραπεία του εν λόγω παιχνιδιού θα πρέπει να επικεντρωθεί όχι στο ποτό αλλά στο επόμενο πρωί, στην παράδοση στην απόλαυση της αυτοτιμωρίας. Υπάρχει όμως ένας τύπος ανθρώπων που κάνουν υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ αλλά δεν έχουν επιπτώσεις το επόμενο πρωί: τα εν λόγω άτομα δεν ανήκουν στην παρούσα κατηγορία.
Υπάρχει επίσης ένα παιχνίδι, ο «Στεγνός Αλκοολικός», στο οποίο ο Λευκός διαγράφει την πορεία της οικονομικής ή κοινωνικής εξαθλίωσης χωρίς μπουκάλα, εκτελώντας την ίδια σειρά κινήσεων και απαιτώντας την ίδια διανομή υποστηρικτικών ρόλων. Και σε αυτή την περίπτωση, το επόμενο πρωί είναι η ουσία του θέματος. Για την ακρίβεια, το γεγονός ότι πρόκειται και στις δύο περιπτώσεις για παιχνίδι υπογραμμίζεται από την ομοιότητα μεταξύ του «Στεγνού Αλκοολικού» και του κλασικού «Αλκοολικού». Για παράδειγμα, η διαδικασία με την οποία φτάνει το άτομο στην απόλυση από μια δουλειά είναι ίδια και στα δύο παιχνίδια. Το παιχνίδι του «Ναρκομανή» είναι παρόμοιο με του «Αλκοολικού» αλλά πιο ολέθριο, πιο δραματικό, πιο συνταρακτικό και πιο γρήγορο. Στην κοινωνία μας, τουλάχιστον, το παιχνίδι του «Ναρκομανή» στηρίζεται σε μεγαλύτερο βαθμό στον άμεσα διαθέσιμο Διώκτη, ενώ τα Κορόιδα και οι Σωτήρες είναι δυσεύρετοι· ο δε Προμηθευτής παίζει πολύ πιο κεντρικό ρόλο.
Υπάρχουν διάφορες οργανώσεις που μετέχουν στο παιχνίδι του «Αλκοολικού», κάποιες εθνικής, ή ακόμα και διεθνούς, εμβέλειας και άλλες τοπικής. Πολλές από αυτές δημοσιεύουν κανόνες για το παιχνίδι. Σχεδόν όλες σού εξηγούν πώς να παίξεις τον ρόλο του Αλκοολικού: πιες ένα ποτό πριν από το πρωινό, ξόδεψε τα λεφτά που προορίζονται για άλλους σκοπούς κτλ. Εξηγούν επίσης τη λειτουργία του Σωτήρα. Οι Αλκοολικοί Ανώνυμοι, για παράδειγμα, εξακολουθούν το παιχνίδι, αλλά επικεντρώνονται στο να ωθήσουν τον Αλκοολικό να αναλάβει τον ρόλο του Σωτήρα. Οι πρώην Αλκοολικοί προτιμώνται, γιατί ξέρουν πώς πάει το παιχνίδι και ως εκ τούτου είναι καταλληλότεροι για τον υποστηρικτικό ρόλο απ’ ό,τι οι άνθρωποι που δεν το έχουν παίξει ποτέ. Έχει αναφερθεί περίπτωση ενός παραρτήματος των Α.Α. το οποίο ξέμεινε από Αλκοολικούς και τα μέλη ξανάρχισαν να πίνουν, γιατί, χωρίς ανθρώπους που χρειάζονταν τη σωτηρία τους, δεν υπήρχε άλλος τρόπος να συνεχίσουν το παιχνίδι1.
Υπάρχουν επίσης οργανώσεις αφιερωμένες στη βελτίωση όλων των άλλων παικτών. Κάποιες ασκούν πίεση στις συζύγους για να αλλάξουν ρόλο, να μετατραπούν από Διώκτες σε Σωτήρες. Η οργάνωση που φαίνεται να προσεγγίζει περισσότερο το θεωρητικό ιδεώδες της θεραπείας ασχολείται με έφηβους γόνους αλκοολικών. Οι εν λόγω νέοι προτρέπονται να αποκοπούν εντελώς από το παιχνίδι, αντί να αλλάξουν απλώς ρόλο.
Η ψυχολογική θεραπεία ενός αλκοολικού επίσης έγκειται στο να οδηγηθεί να διακόψει τελείως το παιχνίδι, αντί να αναλάβει απλώς νέο ρόλο. Σε κάποιες περιπτώσεις αυτό αποδείχτηκε εφικτό, αν και είναι δύσκολο να βρεις κάτι εξίσου ενδιαφέρον για τον Αλκοολικό όσο η συνέχιση του παιχνιδιού του. Επειδή ο Αλκοολικός φοβάται κατά κανόνα την οικειότητα, το υποκατάστατο ίσως χρειαστεί να είναι ένα άλλο παιχνίδι και όχι μια σχέση απαλλαγμένη από παιχνίδια. Συχνά οι λεγόμενοι αποθεραπευμένοι αλκοολικοί δεν είναι πολύ ενδιαφέρουσα παρέα και, νιώθοντας πιθανόν μια έλλειψη έξαψης στη ζωή τους, αισθάνονται διαρκώς τον πειρασμό να γυρίσουν στα παλιά. Κριτήριο μιας πραγματικής «θεραπείας από το παιχνίδι» είναι η δυνατότητα του πρώην Αλκοολικού να πίνει περιστασιακά με μέτρο, χωρίς να θέτει τον εαυτό του σε κίνδυνο. Η συνήθης θεραπεία της «πλήρους αποχής» δεν ικανοποιεί τον αναλυτή παιχνιδιών.
Είναι εμφανές από την περιγραφή του παιχνιδιού ότι υφίσταται ένας έντονος πειρασμός για τον Σωτήρα να παίξει το «Εγώ Προσπαθώ Απλώς να Σε Βοηθήσω», για τον Διώκτη να παίξει το «Κοίτα Τι Μου Έχεις Κάνει» και για το Κορόιδο[15] να παίξει το «Καλό Ανθρωπάκι». Με την εξάπλωση των σωτήριων οργανώσεων που προωθούν την ιδέα ότι ο αλκοολισμός είναι ασθένεια, οι αλκοολικοί έχουν μάθει να παίζουν το «Ξύλινο Πόδι». Ο Νόμος, που δείχνει ένα ειδικό ενδιαφέρον γι’ αυτούς τους ανθρώπους, τείνει να το ευνοεί στις μέρες μας. Η έμφαση έχει μετατοπιστεί από τον Διώκτη στον Σωτήρα, από το «Είμαι ένας αμαρτωλός» στο «Τι περιμένεις από άρρωστο άνθρωπο;» (μέρος της τάσης που εμφανίζει η σύγχρονη σκέψη να απομακρυνθεί από τη θρησκεία και να προσανατολιστεί στην επιστήμη). Από υπαρξιακή άποψη η μετατόπιση είναι αμφισβητήσιμη και από πρακτική δεν φαίνεται να έχει επιτύχει μείωση της πώλησης οινοπνεύματος σε πότες. Παρ’ όλα αυτά, οι Αλκοολικοί Ανώνυμοι αποτελούν ακόμη για τους περισσότερους ανθρώπους την καλύτερη μύηση στη θεραπεία της κατάχρησης.
Αντίθεση. Όπως είναι πολύ γνωστό, το παιχνίδι του «Αλκοολικού» παίζεται συνήθως σκληρά και κόβεται δύσκολα. Σε μια περίπτωση μια αλκοολική συμμετείχε ελάχιστα στη θεραπευτική ομάδα, μέχρι που θεώρησε ότι είχε μάθει αρκετά για τα άλλα μέλη, προκειμένου να αρχίσει να παίζει το παιχνίδι της. Τους ζήτησε τότε να της πουν τι πίστευαν για εκείνη. Δεδομένου ότι είχε συμπεριφερθεί αρκετά ευχάριστα, διάφορα μέλη εξέφρασαν θετικές απόψεις γι’ αυτή. Εκείνη τότε διαμαρτυρήθηκε: «Δεν θέλω αυτό. Θέλω να ξέρω τι πιστεύετε πραγματικά για μένα». Τους ξεκαθάρισε, δηλαδή, πως αυτό που επιζητούσε ήταν μειωτικά σχόλια. Οι άλλες γυναίκες αρνήθηκαν να λειτουργήσουν ως Διώκτες και τότε εκείνη γύρισε στο σπίτι της και είπε στον σύζυγό της ότι, αν ξανάπινε, έπρεπε ή να τη χωρίσει ή να τη στείλει σε νοσοκομείο. Εκείνος της το υποσχέθηκε. Το ίδιο βράδυ η γυναίκα μέθυσε και ο σύζυγός της την έστειλε σε θεραπευτήριο. Σε αυτή την περίπτωση τα μέλη της ομάδας αρνήθηκαν να παίξουν τον ρόλο του Διώκτη που η Λευκή προσπάθησε να τους αναθέσει. Η Λευκή δεν μπόρεσε να ανεχτεί αυτή την Αντιθετική συμπεριφορά, παρά τις προσπάθειες που κατέβαλαν όλοι να ενισχύσουν την όποια ενόραση είχε ήδη επιτύχει μέσα στη θεραπευτική ομάδα. Στο σπίτι βρήκε κάποιον ο οποίος ήταν διατεθειμένος να παίξει τον ρόλο που εκείνη απαιτούσε.
Σε άλλες περιπτώσεις, ωστόσο, φαίνεται εφικτό να προετοιμάσουμε επαρκώς τον ασθενή, ούτως ώστε να μπορέσει να εγκαταλείψει το παιχνίδι, και να επιχειρήσουμε μια γνήσια κοινωνική θεραπεία, στην οποία ο θεραπευτής θα αρνείται να παίξει είτε τον Διώκτη είτε τον Σωτήρα. Εξίσου μη θεραπευτικό είναι το να παίξει ο θεραπευτής τον ρόλο του Κορόιδου επιτρέποντας στον ασθενή να αποποιηθεί τις οικονομικές του υποχρεώσεις, καθώς και την υποχρέωση να είναι συνεπής. Η σωστή θεραπευτική διαδικασία από τη συναλλακτική σκοπιά είναι, μετά από μεθοδική προκαταρκτική εργασία, να υιοθετήσει ο θεραπευτής μια Ενήλικη θέση, βάσει του θεραπευτικού συμβολαίου, και να αρνηθεί να παίξει οποιονδήποτε από τους ρόλους του παιχνιδιού, με την ελπίδα ότι ο ασθενής θα καταφέρει να αντέξει την αποχή όχι μόνο από το ποτό αλλά και από το παιχνίδι του. Αν δεν τα καταφέρει, είναι καλύτερα να παραπεμφθεί σε έναν Σωτήρα.
Η Αντίθεση είναι ιδιαίτερα δύσκολη, γιατί ο πότης –στις περισσότερες χώρες της Δύσης– είναι περιζήτητος στόχος επίκρισης, φροντίδας ή γενναιοδωρίας και κάποιος ο οποίος αρνείται να παίξει έναν από τους αντίστοιχους ρόλους συνήθως ξεσηκώνει δημόσια κατακραυγή. Μια ορθολογική προσέγγιση ενδέχεται να προκαλέσει ακόμα μεγαλύτερη αναστάτωση στους Σωτήρες απ’ ό,τι στον ίδιο τον Αλκοολικό, ενίοτε με θλιβερές συνέπειες για τη θεραπεία. Σε ένα κλινικό πλαίσιο, μια ομάδα κοινωνικών λειτουργών έδειχναν σοβαρό ενδιαφέρον για το παιχνίδι του «Αλκοολικού» και επιδίωκαν μια γνήσια θεραπεία διακόπτοντας το παιχνίδι, αντί να προσπαθούν απλώς να σώσουν τον ασθενή. Μόλις αυτό έγινε αντιληπτό, οι εν λόγω λειτουργοί εκδιώχτηκαν από την επιτροπή μη ειδικών που στήριζε οικονομικά την κλινική και κανένας τους δεν ξανακλήθηκε ποτέ να βοηθήσει στη θεραπεία των ασθενών.
Συγγενείς. Μια ενδιαφέρουσα παράλληλη δράση στο παιχνίδι του «Αλκοολικού» είναι το λεγόμενο «Πιες Ένα Ποτηράκι». Ανακαλύφθηκε από έναν οξυδερκή μελετητή της βιομηχανικής ψυχιατρικής. Ο Λευκός και η γυναίκα του (η ίδια Διώκτης, που δεν πίνει) πάνε για πικνίκ με τον Μαύρο και τη γυναίκα του (και οι δύο Κορόιδα). Ο Λευκός λέει στο ζεύγος Μαύρου «Πιείτε ένα ποτηράκι!». Αν πιούνε ένα, αυτό επιτρέπει στον Λευκό να πιει τέσσερα πέντε. Το παιχνίδι ξεσκεπάζεται αν οι Μαύροι αρνηθούν. Ο Λευκός, σύμφωνα με τους κανόνες του ποτού, δικαιούται τότε να προσβληθεί και θα βρει πιο πειθήνιους συντρόφους για το επόμενο πικνίκ του. Η φαινομενική σε κοινωνικό επίπεδο Ενήλικη γενναιοδωρία είναι σε ψυχολογικό επίπεδο μια πράξη θρασύτητας, με την οποία το Παιδί του Λευκού επιχειρεί να εξασφαλίσει Γονική επιείκεια από τον Μαύρο μέσω ανοιχτής δωροδοκίας, κάτω απ’ τη μύτη της κ. Λευκής, που είναι ανήμπορη να διαμαρτυρηθεί. Στην πραγματικότητα, η κ. Λευκή συναινεί στο όλο σχέδιο, ακριβώς επειδή θα είναι «ανήμπορη» να διαμαρτυρηθεί, μια που αγωνιά κι εκείνη να συνεχιστεί το παιχνίδι, με τον εαυτό της σε ρόλο Διώκτη, όσο και ο κ. Λευκός να παραμείνει στον ρόλο του Αλκοολικού. Οι κατηγορίες που θα του εξακοντίσει το επόμενο πρωί είναι ευνόητες. Αυτή η παραλλαγή μπορεί να παρουσιάσει επιπλοκές στην περίπτωση που ο Λευκός είναι αφεντικό του Μαύρου.
Σε γενικές γραμμές το Κορόιδο δεν την έχει τόσο άσχημα όσο υπονοεί το όνομα. Τα Κορόιδα είναι συχνά μοναχικοί άνθρωποι οι οποίοι έχουν πολλά να κερδίσουν από την καλοσυνάτη συμπεριφορά τους προς τους Αλκοολικούς. Ο ιδιοκτήτης του ντελικατέσεν που παίζει το «Καλό Ανθρωπάκι» κάνει πολλές γνωριμίες με αυτό τον τρόπο και μπορεί να αποκτήσει καλή φήμη στον δικό του κοινωνικό κύκλο όχι μόνο για την απλοχεριά του αλλά και για τις ενδιαφέρουσες ιστορίες του.
Το «Καλό Ανθρωπάκι», παρεμπιπτόντως, έχει μια παραλλαγή κατά την οποία το άτομο περιφέρεται ζητώντας συμβουλές για το πώς θα βοηθήσει τους άλλους. Αυτό αποτελεί παράδειγμα ενός εύθυμου και εποικοδομητικού παιχνιδιού, που αξίζει να το προάγει κανείς. Το αντίθετό του είναι το «Σκληρό Καρύδι», στο οποίο ο παίκτης παίρνει μαθήματα βίας ή ζητά συμβουλές για το πώς θα βλάψει τους άλλους. Αν και το σακάτεμα ποτέ δεν γίνεται πράξη, ο παίκτης έχει το προνόμιο να συναναστραφεί με πραγματικά σκληρά καρύδια που τα παίζουν όλα για όλα, και μπορεί να λουστεί στις αχτίδες της δόξας τους. Πρόκειται για ένα είδος αυτού που οι Γάλλοι ονομάζουν un fanfaron de vice[16].
ΑΝΑΛΥΣΗ
Θέση: Πόσο κακός ήμουν, για δες αν μπορείς να με σταματήσεις.
Σκοπός: Αυτοτιμωρία.
Ρόλοι: Αλκοολικός, Διώκτης, Σωτήρας, Κορόιδο, Προμηθευτής.
Δυναμική: Στοματική στέρηση.
Παραδείγματα: (1) Για δες αν μπορείς να με πιάσεις. Τούτο το παιχνίδι, λόγω της πολυπλοκότητάς του, είναι δύσκολο να συσχετιστεί με τα πρωτότυπά του. Τα παιδιά, ωστόσο, ιδίως τα παιδιά των αλκοολικών, συχνά ακολουθούν πολλούς από τους χαρακτηριστικούς ελιγμούς του Αλκοολικού. Το «Για δες αν μπορείς να με σταματήσεις», στο οποίο ο παίκτης λέει ψέματα, κρύβει πράγματα, επιζητά μειωτικά σχόλια, αναζητά ανθρώπους-βοηθούς, βρίσκει έναν καλοπροαίρετο γείτονα που θα του δίνει ελεημοσύνες κτλ. Η αυτοτιμωρία συχνά αναβάλλεται για τα μετέπειτα χρόνια. (2) Ο αλκοολικός και ο κύκλος του.
Κοινωνικό υπόδειγμα: Ενήλικας-Ενήλικας.
Ενήλικας: «Πες μου τι πραγματικά πιστεύεις για μένα ή βοήθησέ με να κόψω το ποτό».
Ενήλικας: «Θα είμαι ειλικρινής μαζί σου».
Ψυχολογικό υπόδειγμα: Γονέας-Παιδί.
Παιδί: «Για δες αν μπορείς να με σταματήσεις».
Γονέας: «Πρέπει να κόψεις το ποτό, γιατί…».
Κινήσεις: (1) Πρόκληση – κατηγορία ή συγχώρεση. (2) Παράδοση στην επιθυμία – θυμός ή απογοήτευση.
Οφέλη: (1) Εσωτερικό Ψυχολογικό – (α) Το ποτό ως διαδικασία – επανάσταση, καθησύχαση και ικανοποίηση λαχτάρας. (β) Ο «Αλκοολικός» ως παιχνίδι – η αυτοτιμωρία (πιθανό). (2) Εξωτερικό Ψυχολογικό – αποφυγή της σεξουαλικής οικειότητας, καθώς και άλλων μορφών οικειότητας. (3) Εσωτερικό Κοινωνικό – Για δες αν μπορείς να με σταματήσεις. (4) Εξωτερικό Κοινωνικό – «Επόμενο Πρωί», «Μαρτίνι» και άλλα πάρεργα. (5) Βιολογικό – εναλλασσόμενοι τρυφεροί και θυμωμένοι διάλογοι. (6) Υπαρξιακό – Όλοι θέλουν να μου στερήσουν πράγματα.
